اَلسَّلامُ عَلَى الْحُسَيْنِ وَ عَلى عَلِىِّ بْنِ الْحُسَيْنِ وَ عَلى اَوْلادِ الْحُسَيْنِ وَ عَلى اَصْحابِ الْحُسَيْنِ *** مقام معظم رهبری : اوّلین آمر به‌ معروف هم خود ذات مقدّس پروردگار است که میفرماید: اِنَّ اللهَ یَأمُرُ بِالعَدلِ وَ الاِحسانِ وَ ایتآئِ ذِی‌القُربی وَ یَنهی عَنِ الفَحشآءِ وَ المُنکَرِ وَ البَغی.

آرای هیأت تخصصی

نسخه چاپی
کلاسه پرونده:

هـ ع؍ 9703382  

موضوع:

ابطال نامه شماره 57070 مورخ 5؍4؍97 ذی حساب و مدیر کل امور مالی وزارت آموزش و پرورش

تاریخ رأی:

سه شنبه 26 شهريور 1398

شماره دادنامه:

9809970906010294                

هیأت تخصصی استخدامی


* شماره پــرونـــده : هـ ع؍ 9703382        شماره دادنامه: 9809970906010294                 تاریخ: 25/6/98

* شاکی : خانم پروین خزائی

*طرف شکایت : وزارت آموزش و پرورش 

*موضوع شکایت و خواسته : ابطال نامه شماره 57070 مورخ 5؍4؍97 ذی حساب و مدیر کل امور مالی وزارت آموزش و پرورش

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

* متن مقرره مورد شکایت:

معاونت محترم توسعه مدیریت و پشتیبانی - با سلام و احترام ، در پاسخ به دستور حضرتعالی در هامش نامه شماره 78746 مورخ 28؍3؍97 اداره کل آموزش و پرورش شهر تهران ، در خصوص اعمال معافیت مالیاتی موضوع ماده 56 قانون جامع ایثارگران برای همسران معزز شهدا به استحضار می رساند ، با توجه به نص صریح ماده قانونی فوق الاشـاره که اشعار می دارد "صـد در صد (100%) حقوق و فوق العاده شغـل و سایر فوق العاده ها اعم از مستمر و غیر مستمر شاهد ، جانبازان و آزادگان ( با توجه به تعاریف مستتر در ماده 1 قانون جامع ایثارگران ) از پرداخت مالیات معاف می باشند." مع الوصف ، بامداقه در بخش 16 قانون برنامه ششم توسعه ، قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور همسران محترم شهدا مشمول ماده 56 نمی باشند. لذا مراتب جهـت تنویر نظر تقدیم حضور می گردد. ذیحساب و مدیر کل امور مالی

*دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : وی اعلام داشته همسر شهید بوده و کارمند وزارت آموزش و پرورش می باشد. ذیل ماده 56 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران صراحتاً اعلام داشته که صد در صد حقوق و فوق العاده شغل و سایر فوق العاده ها اعم از مستمـر و غیر مستمر شاهد ، جـانبازان و ... از پرداخت مالیات معاف می باشـند اما نامه معترض عنه اعلام نموده که همسران شهدا از پرداخت مالیات معاف نیستند. ماده 1 قانون مذکور که الفاظی مانند شهدا ، جانبازان و خانواده شاهد را به طور مجزا تعریف کرده و بند (ز) ماده 1 صراحتاً اعلام داشته که « خانواده های معظمی که ... یکی از اعضای خانواده شان ، پدر ، مادر ، همسر ، فرزند ، شهید یا مفقودالاثر یا اسیر شده باشد ، لذا منظور از شاهد در متن ماده 56 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران ، خانواده شاهد است که به قرینه لفظی حذف شده است که چنانچه غیر از این بود ، به جای آن ، لفظ شهدا به کار می بردند. با مطالعه و ملاحظه بخش 16 قانون برنامه ششم توسعه ، به هیچ وجه مفاد ماده 56 قانون مذکور نفی نشده و درخصوص عدم شمول همسران شهدا مطلب درماده مذکور قید نشده است.

* در پاسخ به شکایت مذکور ، سرپرست دفتر حقوقی ، املاک و حمایت قضایی به موجب لایحه شماره 256598؍810 مورخ 20؍12؍1397 به طور خلاصه اعلام داشته است :

1- در نص ماده 56 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران عبارت « شاهد » به کار رفته و نه خانواده شاهد.

2- با عنایت به محتوای کلام قانونگذار در قوانین و مقررات موضوعه به ویژه بندهای (پ) و (ژ) ماده 88 قانون برنامه ششم توسعه در خصوص الحاق همسران و فرزندان شهدا به مواد 51 و 60 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران و تعاریف مندرج در مواد 1 قانون مذکور و با عطف توجه به ماده 13 و تبصره های 1 و 2 بند (الف) آن ، هر کجا که خانواده شهدا مورد نظر قانونگذار بوده به صراحت و بدون قرینه لفظی یا سایر قرینه ها بیان شده است.

3- دریافت یا پرداخت وجوه یا اعمال معافیت از دریافت وجوه یا مالیات در دستگاه های اجرایی ، مستلزم وجود نص قانونی است.

به موجب بند (الف) ماده 6 قانون برنامه ششم توسعه « برقراری هرگونه تخفیف با ترجیح یا معافیت مالیاتی جدید ، طی سالهای اجرای قانون برنامه ، ممنوع است. »

* پرونده در جلسه مورخ 10؍6؍1398 هیأت تخصصی استخدامی مطرح گردید و پس از رسیدگی به موضوع و اعضاء هیأت با اتفاق نظر مفاد مقرره مورد شکایت را قابل ابطال ندانستند ، بنابراین به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به شرح زیر مبادرت به صدور رأی می شود.

« رأی هیات تخصصی استخدامی »

با توجه به اینکه اولاً به موجب اصل 51 قانون اساسی مقرر شده هیچ نوع مالیات وضع نمی شود مگر به موجب قانون . موارد معافیت و بخشودگی و تخفیف مالیاتی به موجب قانون مشخص می شود. ثانیاً بند (ب) ماده 1 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران مصوب سال 1391 در مقام تعریف شهید مقرر نموده :شهیدو مفقودالاثر به کسی اطلاق می شود که جان خود را در راه تکوین ، شکوفایی ، دفاع و حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی و کیان جمهوری اسلامی ایران ، استقلال و تمامیت ارضی کشور ، مقابله با تهدیدات و تجاوزات دشمن و عوامل ضد انقلاب و اشرار نثار نموده و یا در این رابطه مفقودالاثر شناخته شود و بند (ز) ماده مذکور نیز در تعریفخانواده شاهدمقرر داشته خانواده های معظمی که در راه اعتلای اهداف عالیه انقلاب اسلامی و مبارزه با دشمنان انقلاب یکی از اعضای خانواده شان (پدر ، مادر ، همسر ، فرزند ) شهید یا مفقودالاثر یا اسیر شده باشد. با توجه به تعریف واژه شاهد و استفاده از واژه مذکور به کرات در قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران و سایر قرائن صارفه مشخص می شود لفظ شاهد به معنای شهید و منطبق بر آن است از جمله در ماده 62 قانون مذکور در خصوص ارائه خدمات بهداشتی درمانی به خانواده شاهد، بند (الف) ماده 13 در خصوص تأمین 100% هزینه بیمه خانواده شاهد ، ماده 21 اختصاصی 25% سهمیه استخدامی به خانواده های شاهد و خواهر و برادر شاهد ، ماده 22 پرداخت حقوق نگهداری از والدین شاهد و ماده 44 اعطای سنوات ارفاقی جهت بازنشستگی به همسران شاهد. با توجه به مراتب فوق منظور از واژه شاهد به معنای شهید بوده و مقنن در مواردی که امتیاز اعطایی به خانواده شاهد تعلق می گرفته به صراحت بیان کرده است و در مواردی که امتیازی به خود شهید تعلق می گرفته از واژه شاهد استفاده کرده است . در ماده 56 قانون مذکور که مقرر شده صد در صد (100%) حقوق و فوق العاده شغل و سایر فوق العاده ها اعم از مستمر و غیر مستمرشاهد، جانبازان و آزادگان و رزمندگان با حداقل 12 ماه حضور در جبهه از پرداخت مالیات معاف می باشند و وجود واژه جانباز و آزادگان و رزمندگان در ماده مذکور که هم ردیف شاهد بوده و به خانواده ایشان اشاره نکرده است دلالت بر پرداخت حقوق و مزایا به خود شهید همانند کارمندان دستگاه های اجرایی است . بنابراین منظور مقنن از بکار بردن واژه شاهد، شهید بوده نه خانواده شهید و لذا بخشنامه مورد شکایت که در بیان مراد مقنن بود مغایر با قانون نداشته و قابل ابطال تشخیص داده نمی شود و رأی به رد شکایت صادر می گردد.

 این رأی مستند به بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری صادر و ظرف بیست روز پس از صدور، از سوی ده تن از قضات یا رئیس محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض می باشد.

رضا فضل زرندی

رئیس هیات تخصصی استخدامی


دربـاره مـا

در اصل يكصد و هفتاد و سوم قانون اساسي آمده است: «به ‌منظور رسيدگي به شكايات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به مأمورين يا واحدها يا آئين‌نامه‌هاي دولتي و احقاق حقوق آنها، ديواني به نام ديوان عدالت اداري زير نظر رئيس قوه قضائيه تأسيس مي­گردد.