اَلسَّلامُ عَلَى الْحُسَيْنِ وَ عَلى عَلِىِّ بْنِ الْحُسَيْنِ وَ عَلى اَوْلادِ الْحُسَيْنِ وَ عَلى اَصْحابِ الْحُسَيْنِ *** مقام معظم رهبری : اوّلین آمر به‌ معروف هم خود ذات مقدّس پروردگار است که میفرماید: اِنَّ اللهَ یَأمُرُ بِالعَدلِ وَ الاِحسانِ وَ ایتآئِ ذِی‌القُربی وَ یَنهی عَنِ الفَحشآءِ وَ المُنکَرِ وَ البَغی.

آرای هیأت تخصصی

نسخه چاپی
کلاسه پرونده:

هـ ع/97/1335 

موضوع:

ابطال (لغو) عبارت ( با ارائه درخواست کتبی ) ردیف 5 بند (ب) بخشنامه 58 مستمریهای سازمان تأمین اجتماعی

تاریخ رأی:

دوشنبه 14 مرداد 1398

شماره دادنامه:

9809970906010198

هیأت تخصصی کار ، بیمه و تامین اجتماعی

* شماره پــرونـده : هـ ع/97/1335     شماره دادنامه: 9809970906010198   تاریخ: 14/5/98

* شـاکــی : شرکت آب منطقه ای تهران

* طرف شکایت : سازمان تأمین اجتماعی

* مـوضـوع شکایت و خـواستـه : ابطال (لغو) عبارت ( با ارائه درخواست کتبی ) ردیف 5 بند (ب) بخشنامه 58 مستمریهای سازمان تأمین اجتماعی

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

* شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان تأمین اجتماعی به خواسته ابطال (لغو) عبارت ( با ارائه درخواست کتبی ) ردیف 5 بند (ب) بخشنامه 58 مستمریهای سازمان تأمین اجتماعی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد :

بخشنامه شماره 58 مستمریها با موضوع بازنشستگی کارکنان دستگاه های اجرایی به استناد ماده 103 قانون مدیریت خدمات کشوری

ردیف 5 بند (ب) : زنان با ارائه درخواست کتبی و دارا بودن حداقل 25 سال سابقه خدمت قابل قبول و بدون شرط سنی

*دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:

بر اساس ماده 103 قانون مدیریت خدمات کشوری شرایط بازنشستگی اساساً بر سه معیار سن ، سابقه و نوع مشاغل از حیث تخصصی و غیر تخصصی استوار است که در تبصره 1 آن برای زنان شرط سن را هم لازم ندانسته و سابقه خدمت را کافی دانسته اما بر خلاف مفاد این قانون ، بخشنامه شماره 58 مستمریهای سازمان بر خلاف مفاد این قانون ، در اجرای بندهای (الف) و (ب) ماده 103 قانون مدیریت خدمات کشوری شرایط لازم برای بازنشستگی زنان را منوط به « ارائه درخواست کتبی و دارا بودن حداقل 25 سال سابقه خدمت قابل قبول دانسته. از این رو با  افزودن قید « ارائه درخواست کتبی » ، شرط جدیدی را به مفاد قانون افزوده است و این امر بر خلاف ماده 103 قانون مدیریت خدمات کشوری و تبصره های آن می باشد و به نوعی اختیار دستگاه اجرایی ( می تواند ) را منوط به احراز شرایط ( یعنی اخذ و ارائه درخواست کتبی کارمند زن ) ، نموده است و امکان اختیار بازنشستگی از طرف دستگاه را غیر ممکن و معلق ساخته است.

* در پاسـخ به شـکایت مذکـور ، مدیر کل دفـتر امـور حقـوقی و دعـاوی سـازمان تأمین اجـتماعی به موجب لایحه شمـاره 97-1335-3 مورخ 11/3/98 به طور خلاصه توضیح داده است که :

1- سابقه تاریخی شرایط بازنشستگی در مواد 74 قانون استخدام کشوری مصوب 31/3/45 و نیز بند (الف) و (ب) تبصره 1 ماده 2 قانون اصلاح مقررات بازنشستگی و وظیفه قبل از قانون مدیریت خدمات کشوری نشان می دهد که بازنشستگی مستخدم منوط به درخواست وی بوده است و دستگاه نمی توانست بدون رضایت و آمادگی کارمند نسبت به بازنشستگی آن ها قبل از رسیدن به سن عادی و متعارف بازنشستگی اقدام نماید. در واقع سابقه تاریخی مقررات استخدامی کشور نشان دهنده آن است که بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت منوط به درخواست و تمایل آن ها بوده و هیچ گاه دولت نمی تواند حقوق بازنشستگی افراد را جهت تداوم اشتغال و رسیدن به مرز بازنشستگی عادی بدون رضایت آن ها نقض نماید.

2- با توجه به شقوق مطروحه در بندهای ماده 103 قانون مدیریت خدمات کشوری می توان گفت بازنشستگی کارکنان دولت و دستگاه های مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری به دو صورت عادی و پیش از موعد پیش بینی شده است و نظر به اینکه حکم مندرج در تبصره 1 امتیاز و حقی برای بازنشستگی پیش از موعد کارکنان پیش بینی شده است استفاده از این امتیاز و خاتمه دادن به رابطه استخدامی منوط به تمایل و اراده کارمند می باشد و دستگاه نمی تواند افراد را اجبار به اعمال حقی که به نفع آنها است نموده و به اجبار به رابطه استخدامی آن ها خاتمه دهند.

و این امر با توجه به سوابق تاریخی قانونگذاری در بحث بازنشستگی در مقررات استخدامی و اصول حاکم بر نظام بازنشستگی به اندازه ای روشن و غیر قابل تردید بود که قانونگذار لزومی به تکرار مسأله درخواست کارمند و تأکید مجدد آن ندیده است.

3- بازنشستگی زودتر از موعد در صورتی که به درخواست کارمند نباشد صرفاً در صورت وقوع تخلف و به موجب بند (ط) ماده 9 قانون رسیدگی به تخلفات اداری و از طریق آراء صادره از هیأت های بدوی و تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری خواهد بود.

4- تبصره 2 ماده 76 قانون تأمین اجتماعی نیز بازنشستگی پیش از موعد مشاغل سخت و زیان آور حسب درخواست کارگر صورت می پذیرد.

*رای هیات تخصصی کار ، بیمه و تامین اجتماعی :

در خصوص شکایت شرکت آب منطقه ای تهران علیه سازمان تأمین اجتماعی و خواسته وی دائر بر ابطال ردیف 5 بند (ب) از بخشنامه 58 مستمریهای سازمان تأمین اجتماعی که مطابق آن در خصوص بازنشستگی زنان با دارا بودن حداقل 25 سال سابقه و بدون شرط سنی ارائه درخواست کتبی مقرر شده بود اکثریت قریب به اتفاق اعضای حاضر در جلسه مورخ 14/7/1398 هیأت تخصصی به جز تهیه کننده گزارش با این استدلال که قید عبارت « ارائه درخواست کتبی » یک امکان و ارفاق برای زنان در بازنشستگی بوده و ایجاد محدودیت و یا تضییع حقی نیست و بر اساس ماده 103 قانون مدیریت خدمات کشوری در مواردی که سوابق اشتغال به حداکثر قانونی 30 سال و 35 سال برسد اختیار بازنشسته نمودن کارمند به دستگاه داده شده و در فرض مشخص که زنان کمتر از حد نصاب مذکور سوابق داشته باشند و بخواهند بازنشسته شوند منوط به درخواست کتبی آنها می باشد مصوبه مورد اعتراض را مغایر قانون تشخیص نداده فلذا مستند به بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت صادر و اعلام می گردد. رأی صادره ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از سوی رییس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض است. /ت

 

نبی الله کرمی

رئیس هیات تخصصی کار ، بیمه و تامین اجتماعی

دیوان عدالت اداری


دربـاره مـا

در اصل يكصد و هفتاد و سوم قانون اساسي آمده است: «به ‌منظور رسيدگي به شكايات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به مأمورين يا واحدها يا آئين‌نامه‌هاي دولتي و احقاق حقوق آنها، ديواني به نام ديوان عدالت اداري زير نظر رئيس قوه قضائيه تأسيس مي­گردد.