علی ابن موسی الرضا عليه السلام :علت تشريع نماز جماعت آن است كه اخلاص، يكتاپرستى ، تسليم حق بودن و بندگى براى خداوند، آشكار و بى پرده نمايان باشد.

آرای هیأت تخصصی

نسخه چاپی
کلاسه پرونده:

هـ ع/ 96/1359  

موضوع:

ابطال ماده 15 آیین نامه اجرایی قانون ورود و اقامت اتباع بیگانه مصوب 12/3/1352 هیأت وزیران 

تاریخ رأی:

شنبه 13 بهمن 1397

شماره دادنامه:

9709970906010367        

هیات تخصصی اداری و امور عمومی

 

* شماره پــرونـــده : هـ ع/ 96/1359        شماره دادنامه : 9709970906010367         تاریخ : 13/11/97

* شاکی : خانم عطیه معصومی

*طرف شکایت : هیات وزیران

*موضوع شکایت و خواسته : ابطال ماده 15 آیین نامه اجرایی قانون ورود و اقامت اتباع بیگانه مصوب 12/3/1352 هیأت وزیران 

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت :

شاکی به موجب دادخواستی ابطال ماده 15 آیین نامه اجرایی قانون ورود و اقامت اتباع بیگانه را درخواست نموده و در تبیین خواسته خود مقرر می دارد که حریم خصوصی ، از اصول مسلم در زمینه حقوق بشر به شمار می آید. با عنایت به ماده 26 کنوانسیون وضع پناهندگان و پروتکل آن که دولت ایران نیز به آن ملحق شده است ، حق رفت و آمد برای اتباع خارجی به رسمیت شناخته شده است. با توجه به اینکه یکی از آثار رفت و آمد ، اقامت است ، لذا اگر اقامت یک تبعه خارجی ، مثلاً به عنوان مهمان ، باید به اطلاع نیروی انتظامی برسد ، حفظ حریم خصوصی خدشه دار خواهد شد. در آیین نامه مورد اعتراض بین موارد ضروری و حساس و موارد غیر ضروری تفاوت وجود ندارد و صاحبان اماکن خصوصی را ملزم کرده که اقامت اتباع بیگانه تحت هر عنوانی مثل مهمانی را به اطلاع مسئولان ذی ربط برسانند. عبارت « به هر عنوانی » در آیین نامه مورد اعتراض، دایره شمول ماده 8 قانون ورود و اقامت اتباع خارجی در ایران مصوب 1310 را توسعه داده از آنجا که این آیین نامه در مقام اجرای ماده 8 قانون مذکور صادر شده ، نباید باعث توسعه یا تضییق آن شود.

 

* متن مقرره مورد شکایت :

ماده 15 آیین نامه اجرایی قانون ورود و اقامت اتباع بیگانه مصوب 12/3/1352 هیأت وزیران که در راستای اجرای ماده 8 قانون ورود و اقامت اتباع خارجی در ایران مصوب 19/2/1310 صادر شده ، بدین شرح است :

« صاحبان یا متصرفان اماکن شخصی موظـفند توقف هر خـارجی که یک شب یا بیشتر در منزل آنها به هر عـنوانی اقامت می نمایند ، به هر وسیله ممکن به نزدیک ترین کلانتری یا پاسگاه ژاندارمری اطلاع دهند. »

*خلاصه مدافعات طرف شکایت :

معاونت حقوقی رئیس جمهور به موجب لایحه 21548/35439 مورخ 27/2/97 دفاعیات طرف شکایت را به شرح ذیل ارائه داده است :

الف – ایراد شکلی :

1- شاکی ماده 15 مصوبه مورد اعتراض را مغایر با ماده 26 قانون الحاق ایران به کنوانسیون مربوط به وضع پناهندگان و پروتکل آن عنوان کرده است ؛ در حالی که اولاً حکم مقرر در این ماده صرفاً مربوط به پناهندگان است و نه تمامی اتباع بیگانه که به هر نحو وارد کشور می شوند ؛ ثانیاً به موجب بند 2 قانون موصوف ، مقررات ماده 26 یاد شده صرفاً به صورت توصیه مورد پذیرش کشور ایران قرار گرفته است.

2- مطابق ماده 80 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ، برای درخواست ابطال مصوبات ، شاکی باید تصریح کند که مصوبه مغایر با احکام شرعی یا مواد قانونی یا خارج از اختیارات مرجع تصویب کننده است. در حالی که شاکی به این موارد اشاره ای نکرده است.

 

ب- دفاع ماهوی :

1- مطابق تبصره ماده 8 قانون راجع به ورود و اقامت اتباع خارجه ، مسئولین اماکن عمومی و خصوصی و صاحبان یا متصرفان اماکن شخصی حسب مورد موظفند توقف هر تبعه خارجی را که یک شب یا بیشتر نزد آنها توقف می کند ، ظرف 24 ساعت پس از ورود خارجی به کلانتری یا ژاندارمری محل اطلاع دهند. » بنابراین تکلیف مقرر در این حکم شامل تمامی مسئولین اماکن عمومی و خصوصی و صاحبان یا متصرفان اماکن شخصـی است و به صورت مطلق آورده شده و مغـایرتی بین مفاد آیین نامه با قانون مذکور وجود ندارد.

2- در رابطه با اظهار شاکی مبنی بر لزوم حفظ حریم خصوصی لازم به ذکر است هرچند برابر اصل 22 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ، مصونیت مسکن اشخاص در حدود مقرر در قانون تجویز شده ، لیکن در ماده 15 مقرره مورد اعتراض ، صرفاً موضوع اطلاع رسانی اقامت اتباع بیگانه به مراجع انتظامی و در چارچوب قانون مطرح است. لذا تعرض به حریم خصوصی موضوعیت ندارد و قابل استناد نیست.

*رای هیأت تخصصی اداری و امور عمومی :

در خصوص شکایت خانم عطیه معصومی به طرفیت هیأت وزیران مبنی بر ابطال ماده 15 آیین نامه اجرایی قانون ورود و اقامت اتباع بیگانه مصوب 12/3/52 هیأت وزیران ، نظر به اینکه به موجب تبصره ماده 8 قانون راجع به ورود و اقامت اتباع خارجه مصوب 1310 ( اصلاحی 1350 ) « مسئولین اماکن عمومی و خصوصی و صاحبان یا متصرفان اماکن شخصی حسب مورد موظفند توقف هر تبعه خارجی را که یک شب یا بیشتر نزد آنها توقف می نماید ظرف 24 ساعت پس از ورود خارجی به کلانتری یا ژاندارمری محل اطلاع دهند. » بنابراین با توجه به اینکه تکلیف مقرر در تبصره به نحو مطلق بیان گردیده لذا مقرره منطبق با تبصره 8 قانون یاد شده می باشد. مضافا اینکه از مقرره صرفاً اطلاع رسانی اقامت اتباع بیگانه به مراجع انتظامی استنباط می گردد و تعرض به حریم خصوصی موضوعیت ندارد. بنابراین با توجه به مراتب یاد شده شکایت شاکی را غیر وارد تشخیص و مـستنداً به بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسـی دیوان عـدالت اداری رأی به رد شکایت صـادر می گردد. رأی صادره ظرف بیست روز از تاریخ صدور ، از سوی رئیس محترم دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض خواهد بود./ت

 

سید کاظم موسوی

رئیس هیأت تخصصی اداری و امور عمومی

دیوان عدالت اداری


دربـاره مـا

در اصل يكصد و هفتاد و سوم قانون اساسي آمده است: «به ‌منظور رسيدگي به شكايات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به مأمورين يا واحدها يا آئين‌نامه‌هاي دولتي و احقاق حقوق آنها، ديواني به نام ديوان عدالت اداري زير نظر رئيس قوه قضائيه تأسيس مي­گردد.