فَلا تَتَّبِعُوا الْهَوي اَنْ تَعدِلُوا

دادنامه آرای هیات عمومی

کلاسه پرونده:

97؍2936

شاکی:

خانم سمیه علی دوست لمر

موضوع:

ابطال ماده 5 آیین نامه شناسایی و پشتیبانی از دانش آموختگان برتر دانشگاهی مصوب 30؍2؍1394

تاریخ رأی:

سه شنبه 8 مرداد 1398

شماره دادنامه:

912

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه:912 

تاریخ دادنامه: 8؍5؍1398

شماره پرونده: 97؍2936

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: خانم سمیه علی دوست لمر

موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 5 آیین نامه شناسایی و پشتیبانی از دانش آموختگان برتر دانشگاهی مصوب 30؍2؍1394

 گردش کار: خانم سمیه علی دوست لمر به موجب شکایت نامه ای ابطال ماده 5 آیین نامه شناسایی و پشتیبانی از دانش آموختگان برتر دانشگاهی مصوب 30؍2؍1394 را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

 " ریاست محترم دیوان عدالت اداری 

 سلام علیکم

 با احترام، اینجانب سمیه علی دوست لمر متقاضی استفاده از مزایای آیین نامه جذب و نگهداری نیروی انسانی نخبه و استعـداد برتر مـوضوع تصویب نامـه شماره 247285؍ت47050هـ-15؍12؍1390 هیأت وزیران بـه استحضار می رساند: بنیاد ملی نخبگان طی آیین نامه داخلی خود و در طی ماده 5 این آیین نامه دانش آموختگان مؤسسه های علمی داخل کشور را ملزم به معرفی خویش به بنیاد ملی مذکور تا طی 3 سال پس از تاریخ رسمی دانش آموختگی نموده است تا از مزایای آیین نامه جذب و نگهداری نیروی انسانی نخبه و استعداد برتر مصوب هیأت وزیران استفاده نمایند که به نظر می رسد این موضوع مغایر با مصوبه هیأت دولت بوده و خارج از حدود اختیارات بنیاد ملی نخبگان می باشد. حالیه با توجه به این موضوع که در آیین نامه ابلاغی هیأت دولت هیچ گونه مهلت زمانی تعیین نگردیده است، چرا بنیاد ملی نخبگان مهلت زمانی 3 سال را برای افراد مشمول تعیین نموده است؟ لذا امکان بهره برداری از آیین نامه مصوب هیأت دولت برای افرادی از قبیل بنده که در زمان فارغ التحصیلی و استخدام، مشمول این موضوع بودم سلب گردیده است و در بررسیها و پیگیریهای صورت گرفته از سوی اینجانب برای احقاق حق خویش، صرفاً با این استدلال مواجه گردیدم که از مدت فارغ التحصیلی شما 3 سال گذشته است!

 علی ایحال با توجه به ماده یک آیین نامه جذب و نگهداری نیروی انسانی نخبه و استعداد برتر در دستگاه های اجرایی که در طی آن احراز نخبگی و استعداد برتر بودن افراد به بنیاد ملی نخبگان محول گردیده است، خواهشمند است دستور فرمایید نسبت به ابطال ماده 5 آیین نامه شناسایی و پشتیبانی از دانش آموختگان برتر دانشگاهی مصوب 30؍2؍1394 که مهلت زمانی را تعیین نموده است، اقدام لازم معمول گردد." 

 متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است:

 " آیین نامه شناسایی و پشتیبانی از دانش آموختگان برتر دانشگاهی

 مقدمه:

 در اجرای بند 1 ماده 3 از اساسنامه بنیاد ملی نخبگان و به منظور اجرای اقدام های ملی 1-1-1، 2-1-2، 2-1-3، 3-1-2 و 3-1-5 از سند راهبردی کشور در امور نخبگان، آیین نامه « شناسایی و پشتیبانی از دانش آموختگان برتر دانشگاهی» به شرح زیر تصویب می شود:

 مـاده 5: دانش آمـوختگان مؤسسه های علمی داخل کشور حداکثر ظرف مدت سه سال و دانش آموختگان مؤسسه هـای علمی خـارج از کشور، حـداکثر ظرف مـدت شش سـال از تـاریخ رسمی دانش آموختگی مجازند از 

مزایای این آیین نامه بهره مند شوند." 

 در پاسخ به شکایت مذکور، معاون توسعه و مدیریت منابع بنیاد ملی نخبگان (ریاست جمهوری) به موجب لایحه شماره 3083؍15-3؍11؍1397 توضیح داده است که:

 " ریاست محترم هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

 سلام علیکم

 احتراماً در خصوص شکایت خانم سمیه علی دوست لمر علیه بنیاد ملی نخبگان به خواسته ابطال ماده 5 آیین نامه «شناسایی و پشتیبانی از دانش آموختگان برتر دانشگاهی» مصوب 30؍2؍1394 (به شماره پرونده 9709980905801904) به استحضار می رساند، با عنایت به صلاحیت بنیاد ملی نخبگان در تصویب مقررات مورد نیاز نظام نخبگی (من جمله آیین نامه فوق الاشعار) هیچ گونه مغایرتی میان آیین نامه موصوف با مصوبه هیأت وزیران وجود ندارد. دلایل بنیاد ملی نخبگان در رد ادعای خواهان عبارت است از:

 1- مطابق بند 1 ماده 12 قانون آیین دادرسی و تشکیلات دیوان عدالت اداری مصوب 22؍9؍1390 مجلس شورای اسلامی شرط ورود هیأت عمومی دیوان اعلام تعارض مقرره دولتی با قانون (یعنی مصوبات مجلس شورای اسلامی) است و از آنجا که در شکایت مطروحه خواهان اعلام مغایرت مصوبه بنیاد ملی نخبگان با مصوبه هیأت وزیران را نموده اند، لذا ورود هیأت عمومی به علت عدم مغایرت با یک قانون منتفی است.

 2- به موجب ماده 2 آیین نامه «جذب و نگهداری نیروی انسانی نخبه و استعداد برتر در دستگاه های اجرایی» مصوب سال 1390 هیأت وزیران کارمندانی که قبل از ابلاغ آیین نامه نخبه یا استعداد برتر بوده اند یا در حین خدمت، نخبه و استعداد برتر شناخته می شوند، به شرطی مشمول مزایای مقرر هستند که نخبگی آنها توسط بنیاد ملی نخبگان احراز شود، به موجب نامه های شماره 141180؍47050 و 48033؍47050-31؍4؍1392 دبیر هیأت دولت در مورد نخبگی آن دسته از کارمندانی که «قبل از ابلاغ این آیین نامه نخبه یا استعداد برتر بوده اند» 

نیز تشخیص بنیاد ملی نخبگان می بایست لحاظ شود. بنابراین همان طور که مشاهده می شود برخورداری از مزایای مقرر در آیین نامه مزبور چه مطابق ماده 1و چه ماده 2 در هر حال نیازمند بررسی و تشخیص بنیاد ملی نخبگان است.

 3- بنیاد ملی نخبگان مستند به بند 1 ماده 3 اساسنامه خود مصوب پانصد و شصتمین جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی مورخ 10؍3؍1384 و نیز اقدام ملی 1-1-1 (بازنگری و بازتعریف ضوابط و مقررات مربوط به فرآیندهای شناسایی، جذب و پشتیبانی از اجتماع نخبگانی در دستگاه های مسئول با تأکید بر رصد فعالیت نخبگانی) و به ویژه اقدام ملی 1-2-4 (تصویب شاخص ها، استانداردها، ضوابط و مقررات لازم برای نظام نخبگانی در سطوح و حوزه های مختلف و نظارت مستمر بر حسن اجرای آن توسط بنیاد ملی نخبگان) از سند راهبردی کشور در امور نخبگان (سند عالی و بالادستی کشور در امور نخبگان به عنوان آخرین اراده واضع) اقدام به تهیه و تدوین و تصویب مقررات مورد نیاز نظام نخبگانی نموده است و در همین راستا بنیاد ملی نخبگان اقدام به تصویب « آیین نامه شناسایی و پشتیبانی از دانش آموختگان برتر دانشگاهی» مصوب 30؍2؍1394 کرده است.

 4- شایان ذکر است ماده 2 آیین نامه «جذب و نگهداری نیروی انسانی نخبه و استعداد برتر در دستگاه های اجرایی» مصوب 1390 هیأت وزیـران، بـه طور کلی تـأیید مـراتب نخبگی را جهت دریـافت تسهیلات جـذب و فوق العاده نخبگی بر عهده بنیاد ملی نخبگان قرار داده است. اما شرایطی را برای احراز شرایط متقاضیان مقرر نکرده است که بر اساس آن بنیاد، نخبگی متقاضیان را احراز کند و با توجه به سکوت مصوبه هیأت وزیران در این زمینه بدیهی است که موضوع به مقررات بنیاد ملی نخبگان به عنوان مرجع رسمی و حاکمیتی امور نخبگان در کشور احاله داده شده است و با عنایت به تکلیف بنیاد ملی نخبگان در تصویب مقررات لازم (اقدام ملی 1-2-4 سند راهبردی کشور در امور نخبگان) بنیاد اقدام به تصویب آیین نامه «شناسایی و پشتیبانی از دانش آموختگان برتر دانشگاهـی» نموده است. بنابراین ایـن آیین نامه و بـه تبع، مـاده 5 آن (شرط عـدم گذشت سه سال از تاریخ فارغ التحصیلی برای دانش آموختگان مؤسسه های علمی داخل کشور) هیچگونه تزاحم و مغایرتی با مصوبه موصوف هیأت وزیران ندارد.

 5- صلاحیت بنیاد ملی نخبگان در آراء متعدد صادره از شعب دیوان عدالت اداری و نیز رأی شماره 105 هیأت تخصصی دیوان درباره احراز نخبگی برای برخورداری از فوق العاده نخبگی به صراحت مورد تأکید قرار گرفته و جملگی مشعر بر جایگاه انحصاری این بنیاد در تشخیص نخبگی افراد حائز شرایط جهت برخورداری از فوق العاده نخبگی هستند.

 با عنایت به اینکه بنیاد ملی نخبگان در تصویب آیین نامه «شناسایی و پشتیبانی از دانش آموختگان برتر دانشگاهی» هیچ گونه خروج یا تخلفی از صلاحیت خود نداشته است و این آیین نامه با هیچ یک از قوانین و اسناد بالادستی تعارض و مغایرت ندارد، لذا مبرهن است که بنیاد ملی نخبگان در این زمینه کاملاً در چارچوب صلاحیت منصوص خود اقدام نموده است. علی ایحال بنیاد ملی نخبگان بنا به مراتب فوق از آن مرجع تقاضای رد شکایت خواهان را دارد.- معاون توسعه و مدیریت منابع "

 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 8؍5؍1398 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

رأی هیأت عمومی

با عنایت به اینکه در مصوبه شماره 247285؍ت47050هـ-15؍12؍1390 هیأت وزیران و نیز اساسنامه بنیاد ملی نخبگان مصوب جلسه 562 شورای عالی انقلاب فرهنگی مورخ 10؍3؍1384 و آیین نامه و ضوابط بنیـاد ملی نخبگان مصوب 11؍7؍1391 شـورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی، محدویت زمـانی برای بهره مندی از مزایای نخبگی لحاظ نشده است و از طرفی با توجه به اینکه بر اثر مصوبات فوق الذکر برای افراد مشمول ایجاد حق شده است که اسقاط آن با قید مرور زمان نیاز به اذن قانونگذار یا مرجع اصلی تصویب دارد، تصویب ماده 5 آیین نامه مورد اعتراض به جهت خارج بودن از حدود اختیار مرجع مصوِّب آن مستند بـه بند 1 مـاده 12 و مـاده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیـوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می شود./ 

 

 محمدکاظم بهرامی

 رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری