اَلسَّلامُ عَلَى الْحُسَيْنِ وَ عَلى عَلِىِّ بْنِ الْحُسَيْنِ وَ عَلى اَوْلادِ الْحُسَيْنِ وَ عَلى اَصْحابِ الْحُسَيْنِ *** مقام معظم رهبری : اوّلین آمر به‌ معروف هم خود ذات مقدّس پروردگار است که میفرماید: اِنَّ اللهَ یَأمُرُ بِالعَدلِ وَ الاِحسانِ وَ ایتآئِ ذِی‌القُربی وَ یَنهی عَنِ الفَحشآءِ وَ المُنکَرِ وَ البَغی.

آرای هیأت عمومی

نسخه چاپی
کلاسه پرونده:

2396/98 الی 2399/98

شاکی:

خانم ها توران داودی فرد، صدیقه جبار زارع، طاهره همتی نسب و آقای عبدالرحمن نیروبخش

موضوع:

وحدت رویه

تاریخ رأی:

سه شنبه 22 مرداد 1398

شماره دادنامه:

1058الی 1061

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: 1058الی 1061

تاریخ دادنامه: 22؍5؍1398 

شماره پرونده:2396/98 الی 2399/98

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

اعلام کننده تعارض:  خانم ها توران داودی فرد، صدیقه جبار زارع، طاهره همتی نسب و آقای عبدالرحمن نیروبخش

موضوع : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری 

 گردش کار: شاکیان پرونده های موضوع تعارض همگی از کارکنان سازمان تأمین اجتماعی هستند که محل خدمت آنها در لیست نقاط محروم و دور افتاده و مناطق جنگی می باشد و خواسته آنها برخورداری از  مزایای مواد 1 و2 قانون جذب نیروی انسانی  به نقاط محروم و دورافتاده و مناطق جنگی و مصوبات شماره   24373؍ت244- 29؍6؍1373 و 23347؍ت215- 12؍6؍1372 هیأت وزیران می باشند، لیکن شعب دیوان در این زمینه با استنباط مختلف از قوانین آراء متعارض صادرکرده اند.

گردش کار پرونده ها و مشروح آراء به قرار زیر است:

 الف: شعبه 37 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9109980900004596 با موضوع دادخواست خانم توران داودی فرد به طرفیت سازمان تأمین اجتماعی استان خوزستان و به خواسته اجرای مواد 1 و 2 قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم و دورافتاده و مناطق جنگی و مصوبات هیأت وزیران به شمـاره های 24373؍ت244-29؍6؍1373 و 23347؍ت215-12؍6؍1372 بـه موجب دادنـامـه شمـاره 9209970903700903-20؍11؍1392 به شرح زیر رأی صادر کرده است:

در خصوص شکایت شاکی علیه مشتکی عنه مبنی بر اجرای مواد 1 و 2 قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم و دور افتاده و مناطق جنگی و مصوبات هیأت وزیران به شماره های 24737؍ت244-29؍6؍73 و23347؍ت-215-12؍6؍1372 با توجه به اینکه در مفاد قانون مرقوم و مصوبات هیأت دولت امتیازات مقرر اختصاص به کارکنان دولت و مشمولین قانون استخدام کشوری و شرکتهای دولتی داده شده است بنابراین موضوع قانون مذکور و مصوبات هیأت وزیران تسری به کارکنان نهادهای عمومی غیر دولتی مانند سازمان تأمین اجتماعی ندارد به استناد رأی وحدت رویه شماره های 75-78-25؍2؍1384 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری شکایت شاکی غیر وارد تشخیص و حکم به رد آن صادر و اعلام می گردد. رأی صادره وفق ماده 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان می باشد.

 رأی مذکور به موجب رأی شماره 9409970955401047-7؍6؍1394 شعبه 4 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تأیید شده است.

 ب: شعبه 22 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9009980900005071 با موضوع دادخواست خانم طاهره همتی نسب به طرفیت سازمان تأمین اجتماعی شهرستان دزفول و به خواسته اجرای مواد 1 و 2 قانون جذب نیروی انسانی در مناطق محروم و اجرای مصوبه هیأت وزیران شماره های 24373ت244-29؍6؍1372 و 23347؍ت؍215-12؍6؍1373 به موجب دادنامه شماره 9009970902202207-21؍11؍1390 به شرح زیر رأی صادر کرده است:

در خصوص شکایت خانم طاهره همتی نسب به طرفیت مدیریت درمان سازمان تأمین اجتماعی خوزستان و به خواسته اجرای مواد یک و دو قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم و دورافتاده جنگی 7؍12؍1367 مجلس شورای اسلامی و مصوبات هیات وزیران شماره های 24373ت244-29؍6؍72 و 23347؍ت215-12؍6؍73 با توجه به محتویات پرونده مدارک ارائه شده به وسیله شاکی و مدافعات خوانده در طی لایحه دفاعی که بیانگر اشتغال شاکیدر یک نهاد غیر دولتی است در حالی که مصوب هیأت وزیران به صراحت ماده یک قانون مذکور اختصاصی به مستخدمین رسمی و دولتی دارد و شامل کارکنان غیر دولتی نمی شود لذا موجبی برای پذیرش ادعای شاکی نیست و حکم به رد شکایت صادر و اعلام می گردد. رأی صادره با رأی ماده 7 قانون دیوان عدالت اداری قطعی است.

رأی مذکور به علت عدم تجدیدنظر خواهی قطعیت یافت.

 ج: شعبه 17 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 8909980900083970 با موضوع دادخواست آقای حمید زاهدحطنوش به طرفیت اداره کل تأمین اجتماعی استان خوزستان و به خواسته اجرای مواد 1 و 2 قانون جذب نیروی استانی به نقاط محروم و دور افتاده جنگی مصوب سال 1367 و مصوبات هیأت وزیران به شماره 24373؍ت244-29؍6؍1372 و 23347؍ت؍215-12؍7؍133 به موجب دادنامه شماره 9009970901700758-7؍3؍1390 به شرح زیر رأی صادر کرده است:

شاکی طی دادخواست تقدیمی و به طرفیت سازمان مشتکی عنه خواستار اجرای مواد یک و دو قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم و دورافتاده جنگی مصوب سال 1367 و مصوبات هیأت وزیران در سال 1373 گردید که با عنایت به محتویات پرونده و لایحه جوابیه مدیریت درمان تامین اجتماعی استان خوزستان و مستندات ابرازی اولاً: موضوع پرداخت مزایای نقاط محروم و دورافتاده که در برنامه دوم توسعه منظور شده بود در برنامه های سوم و چهارم نیز لحاظ گردید به علاوه اینکه در ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1386 نیز به آن اشاره شد ثانیاً: کارکنان سازمان تأمین اجتماعی از سال 1373 مشمول نظام هماهنگ پرداخت و تابع وزارت دولتی می باشند به علاوه اینکه طبق ماده 3 قانون مدیریت خدمات کشوری نهاد های عمومی نیز طبق ماده 5 دستگاه اجرائی می باشند کلیه دستگاههای اجرائی مشمول ماده 74 قانون مارالذکر می باشند. ثالثاً: سازمان طرف شکایت در ذیل مدافعات خود اذعان نمود با اینکه سازمان دارای آیین نامه خاص می باشد به اختیار خود دو مورد از مواد قانونی جذب نیروی انسانی نقاط محروم مصوب سال 1367 از 1؍1؍1380 و 17؍7؍1373 به اجرا درآورده است بنابراین در مجموع شکایت مطروحه وارد تشخیص گردید و مستندأ به مواد فوق الذکر و 7 و 13 و 14 دیوان عدالت اداری رأی به ورود شکایت با رعایت مقررات مربوطه صادر و اعلام می گردد. رأی صادره قطعی است.

 در اثر تجدیدنظر خواهی از رأی مذکور شعبه 13 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9609970955401504-1؍6؍1396 با استدلال زیر رأی مذکور را نقض می کند:

 نظر به اینکه رأی صادره به شماره 758-17؍3؍1390 صادره از شعبه 17 تجدیدنظر خلاف آراء صادره از هیأت عمومی به شماره 84؍75 الی 78 که تصریح بر عدم شمول سازمانهائی که با مقررات خاص اداره می شوند دارد لذا مستنداً به ماده 75 قانون تشکیلات و آیین دادرسی رأی صادره از شعبه 17 به شماره فوق نقض و حکم به ردشکایت شاکی صادر واعلام می گردد. رأی صادره قطعی است.

 د: شعبه 16 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده های شماره 8909980900003400، 8909980900003983 با موضوع دادخواست آقایان علی دایری و عبدالعلی جهازی به طرفیت اداره کل سازمان تأمین اجتماعی خوزستان و به خواسته اجرای مواد 1 و 2 قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم و دورافتاده جنگی مصوب 7؍12؍1367 مجلس شورای اسلامی و مصوبات هیأت وزیران به شماره های 24373؍ت؍244-29؍6؍1372 و 23347؍ت215-12؍6؍1373 به موجب دادنامه های شماره 8909970901600379، 8909970901600384-27؍7؍1389 به شرح زیر رأی صادر کرده است:

در خصوص دادخواست علی دایری به طرفیت اداره کل سازمان تامین اجتماعی خوزستان به خواسته اجرای مواد یک و دو قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم و دورافتادگی جنگی مصوب 7؍12؍1367 مجلس شورای اسلامی و مصوبات هیأت وزیران به شماره 24373ت244-29؍6؍1373 و 23347؍ت215-12؍6؍1373 با توجه به مجموع اوراق پرونده و لایحه دفاعیه اداره مشتکی عنه و با توجه به مواد یک و دو قانون جذب نیروی انسانی در مناطق محروم و دورافتاده جنگی مصوب 1367 و مصوبات هیأت وزیران به شماره 24373؍ت؍244-29؍6؍1373 و 23347؍ت 215-12؍6؍1373 و نظر به اینکه شاکی مطابق احکام کارگزینی پیوست در مناطق فوق الذکر محروم و دورافتاده اشتغال داشته علیهذا با توجه به مراتب فوق دعوی مطروحه را وارد تشخیص و حکم به بهره مندی شاکی از حقوق و مزایای مربوطه صادر و اعلام می گردد. رأی صادره مستنداً به ماده 7 از قانون دیوان عدالت اداری قطعی است.

 رأی مذکور به علت عدم تجدیدنظر خواهی قطعیت یافت.

 هـ: شعبه 17 دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9009980900013772 با موضوع دادخواست آقای حمیدرضا آخش به طرفیت اداره کل تأمین اجتماعی استان خوزستان و به خواسته اجرای مواد یک و دو قانون جذب نیروی استانی به نقاط محروم و دورافتاده جنگی مصوب سال 1367 و مصوبات هیأت وزیران به شماره 24373؍ت؍244-29؍6؍1372 و 23347؍ت215-12؍7؍1373 به موجب دادنامه شماره 9009970901701802-16؍6؍1390 به شرح زیر رأی صادر کرده است:

شاکی طی دادخواست تقدیمی و به طرفیت سازمان مشتکی عنه خواستار اجرای مواد یک و دو قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم و دورافتاده جنگی مصوب سال 1367 و مصوبات هیأت وزیران در سال 1373 گردید که با عنایت به محتویات پرونده و لایحه جوابیه مدیریت درمان تأمین اجتماعی استان خوزستان و مستندات ابرازی اولاً: مـوضوع پرداخت مـزایای نقاط محروم و دورافتاده کـه در برنامه دوم توسعه منظورشده بود در برنامه های سوم و چهارم نیز لحاظ گردید به علاوه اینکه در ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1386 نیز به آن اشاره شد ثانیاً: کارکنان سازمان تأمین اجتماعی از سال 1373 مشمول نظام هماهنگ پرداخت و تابع وزارت دولتی می باشند. به علاوه اینکه طبق ماده 3 قانون مدیریت خدمات کشوری نهادهای عمومی نیز طبق ماده 5 دستگاه اجرائی می باشند کلیه دستگاه های اجرائی مشمول ماده 74 قانون مارالذکر می باشند. ثالثاً: سازمان طرف شکایت در ذیل مدافعات خود اذعان نمود با اینکه سازمان دارای آیین نامه خاص می باشد به اختیار خود در مورد از مواد قانونی جذب نیروی انسانی نقاط محروم مصوب سال 1367 از1؍1؍1380 و17؍7؍1373 به اجرا درآورده است بنابراین در مجموع شکایت مطروحه وارد تشخیص گردید و مستنداً به مواد فوق الذکر و 7 و 13 و14 دیوان عدالت اداری رأی به ورود شکایت با رعایت مقررات مربوطه صادر و اعلام می گردد. رأی صادره قطعی است.

 در اثر تجدیدنظر خواهی از رأی مذکور شعبه اول تشخیص دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9209970905100107-29؍2؍1392 با استدلال زیر رأی مذکور را نقض می کند:

حکم مقرر در مواد 1 و 2 قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم و دورافتاده و مناطق جنگی مصوب 1367 صرفاً مقید برخورداری مستخدمین مشمول قانون استخدام کشوری و مقررات استخدامی شرکتهای دولتی از مزایا و فوق العاده های آنها می باشد بنابراین حکم مزبور شامل مستخدمین دستگاه خوانده که واجد اوصاف مرقوم نبوده بلکه یک نهاد عمومی غیردولتی است نخواهد شد علیهذا دادنامه صادره از شعبه 17 مغایر با موازین قانونی تشخیص و لذا مستنبط از ماده 16 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1385 ضمن نقض آن حکم به رد شکایت صادر و اعلام می شود. این رأی قطعی است.

 و: شعبه 24 دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9109980900024433 با موضوع دادخواست آقای سیدمحمدحسین بینا به طرفیت اداره کل تأمین اجتماعی استان خوزستان و به خواسته 

اجرای مواد یک و دو قانون جذب نیروی استانی به نقاط محروم و دورافتاده جنگی مصوب سال 1367 و مصوبات هیأت وزیران به شماره 24373؍ت؍244-29؍6؍1372 و 23347؍ت215-12؍7؍1373 به موجب دادنامه شماره 9209970902400176-16؍2؍1392 به شرح زیر رأی صادر کرده است:

در خصوص شکایت سیـد محمدحسین بینا بـه طرفیت اداره کـل تأمین اجتماعـی استان خوزستان به خواسته فوق الاشعار با توجه به محتویات پرونده و اسناد و مدارک ابرازی شاکی و لایحه دفاعیه طرف شکایت و نظر به اینکه پاداش یک ماه خدمت در منطقه محروم موضوع تصویب نامه شماره 23347؍ت /215هـ -12؍6؍1373 هیأت وزیران مقید به خدمت داوطلبانه در دهستان می باشد که شاکی ارائه ننموده است لذا به استناد مراتب فوق و مواد 7 و 13 قانون دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت وی در این خصوص صادر و اعلام می نماید و اما نسبت به حق جذب و مرخصی موضوع قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم و دورافتاده و مناطق جنگی مصوب 7؍12؍1367 با توجه به مفاد شکایت شاکی و مستندات ابرازی که حکایت از انجام خدمت در منطقه محروم دارد، بنابراین دفاعیات طرف شکایت بلاوجه و غیر موثر ارزیابی و شکایت شاکی موجه تشخیص و به استناد مراتب فوق البیان و مواد 7، 13، 14 قانون دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت صادر و اعلام می گردد، این رأی قطعی است.

در اثر تجدیدنظر خواهی از رأی مذکور شعبه اول تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9409970905601945-14؍10؍1394 با استدلال زیر رأی مذکور را نقض می کند:

 در خصوص تقاضای اعمال ماده 74 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری نسبت به رأی شماره 176-16؍2؍1392 صادره از شعبه 24 دیوان عدالت اداری با عنایت به خواسته اولیه شاکی و تبعیت سازمان تأمین اجتماعی از مقررات خاص استخدامی با وصف نهاد عمومی غیر دولتی و عدم شمول قانون جذب نیروی انسانی به مناطق محروم و دورافتاده و مناطق جنگی مصوب 1367 به موسسات و نهادهای غیردولتی و با توجه به رأی وحدت رویه شماره 78-75-16؍2؍1392 صادره از شعبه 24 دیوان عدالت اداری و مستنداً به رأی هیأت عمومی یاد شده و ماده 74 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ضمن نقض رأی مذکور حکم به رد شکایت صادر و اعلام می نماید، رأی صادره قطعی است.

 ز: شعبه 16 دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 8909980900094275 با موضوع دادخواست آقای عبدالرحمن نیروبخش به طرفیت سازمان تأمین اجتماعی استان خوزستان و به خواسته اجرای مواد یک و دو قانون جذب نیروی استانی به نقاط محروم و دورافتاده جنگی مصوب سال 1367 و مصوبات هیأت وزیران به شماره 24373؍ت؍244-29؍6؍1372 و 23347؍ت215-12؍7؍1373 به موجب دادنامه شماره 9009970901601201-2؍5؍1390 به شرح زیر رأی صادر کرده است:

با توجه به مفاد دادخواست تقدیمی و پاسخ مشتکی عنه نظر به اینکه مصوبات مجلس شورای اسلامی و هیأت وزیران تا زمانی که جهت دستگاه های دولتی باشد ارتباطی به سازمان تأمین اجتماعی ندارد زیرا سازمان مذکور یک نهاد عمومی غیر دولتی است که مطابق اساسنامه و آیین نامه استخدامی خویش اداره می شود و سازمان تأمین اجتماعی هیأت مدیره در تاریخ 28؍12؍1379 موافقت خویش را با بند سوم مصوب هیأت وزیران از 1؍1؍1380 اعلام داشته چنانچه در سال 1373 هیأت مدیره سازمان موافقت خویش را در خصوص کمک هزینه مسکن جهت کارکنان در مناطق محروم به منظور جذب و نگهداری نیروی متخصص و کارآمد در نقاط محروم و بدی آب و هوا اعلام و اجراء نموده است که در خصوص شاکی در ایام اشتغال در صورت دارا بودن شرائط اجراء گردیده شعبه با توجه به مراتب فوق حکم به رد شکایت تقدیمی صادر و اعلام می گردد. رأی صادره وفق ماده 7 قانون دیوان عدالت اداری قطعی است. 

رأی مذکور به علت عدم تجدیدنظر خواهی قطعیت یافت.

 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 22؍5؍1398 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

رأی هیأت عمومی

الف- تعارض در آراء محرز است.

ببا توجه به اینکه اولاً: مطابق مواد 1 و 2‌ قانون جذب نیروی انسانی به نقاطمحروم و دورافتاده و مناطق جنگی مصوب 7؍12؍1367 فوق العاده جذب و حق مرخصی مناطق محروم فقط به« مستخدمین مشمول قانون استخدام کشوری و مقررات استخدامی شرکتهای دولتی» تعلق می گیرد. ثانیاً:بر اساس قانون بیمه های اجتماعی کارگران‌ مصوب 21؍2؍1339 آیین ‌نامه استخدامی سازمان بیمه های اجتماعی مصوب 13؍2؍1348 و مستفاد از مواد 11، 13، 114 و 118 قانون تأمین اجتماعی مصوب 3؍4؍1354 کارمندان سازمان تأمین اجتماعی از حیث امور اداری و استخدامی تابع مقررات خاص مربوط به خود هستند و از شمولقانون استخدام کشوری خارج هستند.ثالثاً:باتوجه به خروج کارمندان سازمان تأمین اجتماعی از شمول قانون استخدام کشوری، الزام سازمان به اجرای مواد 1 و 2 ‌قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم و دورافتاده و مناطق جنگی که مخصوص کارمندان مشمول قانون استخدام کشوری و شرکتهای دولتی است، بـر خلاف صریح قانون صدرالذکر و آراء وحدت رویه شماره 75 الی 78-25؍2؍1384، 908-29؍8؍1386، 225-9؍4؍1387، 1383 تا 1385-28؍11؍1386، 243-24؍3؍1388، 593-3؍9؍1387 و 74-28؍2؍1391 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری است. رابعاً: مزایای مندرج در تصویب نامه شماره 23347؍ت215هـ-12؍6؍1373 هیأت وزیران از جمله پاداش مناطق محروم، همان گونه که در متن مصوبه آمده است، ناظر به مستخدمان رسمی یا ثابت غیربومی مشمول قانون استخدام کشوری و مقررات استخدامی شرکتهای دولتی شاغل در دهستانها است و شامل کارمندان سازمان تأمین اجتماعی که مقررات خاص استخدامی دارند و همچنین کارمندان شاغل در شهرستانها (رأی وحدت رویه شماره944-5؍12؍1392عدم تعلق پاداش مناطق محروم به کارکنان شهرداری) نمی شود، در نتیجه رأی به رد شکایت در هر دو قسمت خواسته مطابق مقررات قانونی است. ضمناً مصوبه جلسه مورخ 17؍7؍1373 هیأت مدیره سازمان تأمین اجتماعی، مبنی بر پرداخت کمک هزینه مسکن به کارکنان غیر بومی مناطق محروم و مصوبه جلسه مورخ 28؍12؍1379 هیأت مدیره سازمان، مبنی بر«پرداخت یک ماه حقوق و فوق العادههای مربوط به قانون جذب ... علاوه بر مرخصی استحقاقی متعارف به ازای هرسال خدمت در مناطق محروم و دورافتاده از تاریخ 1؍1؍1380» به معنی تسری احکام قانون جذب به کارکنان سازمان تأمین اجتماعی و از موجبات الزام سازمان به اجرای قانون نیست و بر فرض این که مصوبات هیأت مدیره الزام آور برای سازمان باشد، اشخاص ذی نفع تنها می توانند الزام آن سازمان را به اجرای مصوبات هیأت مدیره درخواست کنند و نه الزام به اجرای قانون جذب و مصوبات هیأت وزیران. بنابراین آراء صادر شده بر غیر وارد دانستن شکایت به شرح مندرج در گردش کار صحیح و موافق مقررات است. این رأی به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است./ 

 محمدکاظم بهرامی

رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری


دربـاره مـا

در اصل يكصد و هفتاد و سوم قانون اساسي آمده است: «به ‌منظور رسيدگي به شكايات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به مأمورين يا واحدها يا آئين‌نامه‌هاي دولتي و احقاق حقوق آنها، ديواني به نام ديوان عدالت اداري زير نظر رئيس قوه قضائيه تأسيس مي­گردد.